Luật Chuyển đổi số đã có hiệu lực – Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Tóm tắt bài viết

Để sẵn sàng cho kỷ nguyên số, doanh nghiệp nên tập trung vào 5 nhiệm vụ trọng tâm:

• Xây dựng chiến lược chuyển đổi số phù hợp.
• Chuẩn hóa và quản trị dữ liệu doanh nghiệp.
• Xây dựng Hồ sơ số cho từng sản phẩm.
• Quản lý dữ liệu khách hàng để nâng cao hiệu quả kinh doanh.
• Lựa chọn nền tảng số có khả năng mở rộng và kết nối.

Theo góc nhìn của Checkgo, chuyển đổi số nên bắt đầu từ chính sản phẩm. Khi mỗi sản phẩm có một Hồ sơ số, doanh nghiệp sẽ dễ dàng minh bạch thông tin, kết nối với khách hàng, quản lý dữ liệu và sẵn sàng đáp ứng các xu hướng mới như Digital Product Passport (Hộ chiếu số sản phẩm).

Ngày 01/07/2026, Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam có một đạo luật chuyên biệt về chuyển đổi số. Đây không đơn thuần là một văn bản pháp luật mới, mà là nền tảng để thúc đẩy quá trình xây dựng Chính phủ số, Kinh tế số, Xã hội số và Công dân số.

Với nhiều doanh nghiệp, câu hỏi đặt ra không còn là:

"Có nên chuyển đổi số hay không?"

Mà là:

"Doanh nghiệp cần bắt đầu từ đâu để không bị bỏ lại phía sau?"

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích những tác động quan trọng của Luật Chuyển đổi số và những việc doanh nghiệp nên chuẩn bị ngay từ hôm nay.

Luật Chuyển đổi số là gì?

Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15 được Quốc hội thông qua nhằm tạo hành lang pháp lý cho quá trình phát triển nền kinh tế số của Việt Nam.

Luật định hướng phát triển đồng bộ các thành phần của hệ sinh thái số, bao gồm:

• Chính phủ số.
• Kinh tế số.
• Xã hội số.
• Công dân số.
• Dữ liệu số.
• Nền tảng số.
• Hạ tầng số.
• Dịch vụ số.

Điểm đáng chú ý là dữ liệu được xác định là một nguồn lực quan trọng cho phát triển, đồng thời khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp tăng cường ứng dụng công nghệ số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản trị.

Chuyển đổi số không còn là xu hướng, mà là năng lực cạnh tranh

Trong hơn 10 năm tư vấn chuyển đổi số cho doanh nghiệp tại Việt Nam, tôi nhận thấy nhiều doanh nghiệp vẫn hiểu chuyển đổi số là:

• Mua phần mềm ERP.
• Xây dựng website.
• Triển khai CRM.
• Đầu tư máy móc tự động.

Đó chỉ là một phần của chuyển đổi số.

Bản chất của chuyển đổi số là chuyển đổi mô hình vận hành dựa trên dữ liệu.

Doanh nghiệp tạo ra càng nhiều dữ liệu có giá trị, khả năng ra quyết định càng chính xác, tối ưu chi phí càng tốt và phục vụ khách hàng càng hiệu quả.

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu sẽ trở thành tài sản chiến lược, tương tự như vốn, nhân sự hay thương hiệu.

Luật Chuyển đổi số tác động như thế nào đến doanh nghiệp?

Không phải mọi doanh nghiệp đều phát sinh ngay các nghĩa vụ mới khi Luật có hiệu lực. Tuy nhiên, Luật đã tạo ra một định hướng rõ ràng: hoạt động quản trị, giao dịch và cung cấp thông tin sẽ ngày càng chuyển sang môi trường số.

Điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp cần từng bước chuẩn bị để thích ứng với các yêu cầu mới từ thị trường, đối tác và cơ quan quản lý.

Những lĩnh vực chịu tác động mạnh gồm:

• Doanh nghiệp sản xuất.
• Nông nghiệp và OCOP.
• Thực phẩm.
• Mỹ phẩm.
• Dược phẩm.
• Xuất khẩu.
• Thương mại điện tử.
• Logistics.
• Bán lẻ.

Đây đều là những ngành cần minh bạch thông tin, quản lý dữ liệu và kết nối với khách hàng trên nền tảng số.

5 việc doanh nghiệp nên chuẩn bị ngay

1. Xây dựng chiến lược chuyển đổi số

Sai lầm lớn nhất của nhiều doanh nghiệp là đầu tư công nghệ trước khi có chiến lược.

Một chiến lược chuyển đổi số cần trả lời được:

• Doanh nghiệp muốn đạt mục tiêu gì?
• Quy trình nào cần ưu tiên số hóa?
• Dữ liệu nào cần được quản lý?
• Công nghệ nào phù hợp với quy mô doanh nghiệp?

Không có một mô hình chung cho tất cả doanh nghiệp. Điều quan trọng là lựa chọn đúng lộ trình phù hợp với nguồn lực hiện có.

2. Chuẩn hóa dữ liệu

Một doanh nghiệp có thể sở hữu hàng nghìn sản phẩm nhưng dữ liệu lại nằm rải rác ở nhiều nơi:

• Excel.
• PDF.
• Email.
• Website.
• Máy tính cá nhân.
• Hồ sơ giấy.

Điều này khiến việc cập nhật, chia sẻ và khai thác dữ liệu trở nên khó khăn.

Doanh nghiệp nên bắt đầu chuẩn hóa:

• Hồ sơ doanh nghiệp.
• Danh mục sản phẩm.
• Hình ảnh.
• Video.
• Chứng nhận.
• Kết quả kiểm nghiệm.
• Tài liệu kỹ thuật.
• Thông tin khách hàng.

Dữ liệu chuẩn là nền tảng của mọi hoạt động chuyển đổi số.

3. Xây dựng Hồ sơ số cho sản phẩm

Đây là bước đi mà rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang bỏ qua.

Một sản phẩm hiện đại không chỉ có:

• Bao bì.
• Tem nhãn.
• Mã QR.

Mà cần có Hồ sơ số sản phẩm.

Hồ sơ số không chỉ giúp người tiêu dùng tra cứu thông tin, mà còn giúp doanh nghiệp quản lý toàn bộ dữ liệu liên quan đến sản phẩm trong suốt vòng đời của nó.

Một Hồ sơ số nên bao gồm:

• Thông tin doanh nghiệp.
• Thành phần.
• Quy trình sản xuất.
• Vùng nguyên liệu.
• Chứng nhận.
• Kiểm nghiệm.
• Hướng dẫn sử dụng.
• Video.
• Tài liệu kỹ thuật.
• Lịch sử cập nhật.

Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp sẵn sàng cho xu hướng Digital Product Passport (Hộ chiếu số sản phẩm) đang được nhiều thị trường trên thế giới thúc đẩy.

4. Quản lý dữ liệu khách hàng

Một thực tế đáng tiếc là nhiều doanh nghiệp chỉ biết:

• Hôm nay bán được bao nhiêu đơn.

Nhưng không biết:

• Ai là người đã mua?
• Họ đến từ đâu?
• Họ có quay lại mua lần hai hay không?
• Họ quan tâm điều gì?

Chuyển đổi số giúp doanh nghiệp xây dựng dữ liệu khách hàng để:

• Chăm sóc sau bán.
• Cá nhân hóa trải nghiệm.
• Đo lường hiệu quả marketing.
• Gia tăng doanh thu từ khách hàng hiện hữu.

5. Lựa chọn nền tảng số có khả năng mở rộng

Một nền tảng tốt không chỉ giải quyết bài toán hiện tại mà còn phải sẵn sàng kết nối với các hệ thống khác trong tương lai.

Doanh nghiệp nên ưu tiên các nền tảng có khả năng:

• Quản lý dữ liệu tập trung.
• Tích hợp API.
• Mở rộng theo quy mô.
• Kết nối với website, CRM, ERP hoặc các nền tảng thương mại điện tử khi cần.

Chuyển đổi số nên bắt đầu từ đâu?

Nếu hỏi tôi:

"Doanh nghiệp nên bắt đầu chuyển đổi số từ đâu?"

Câu trả lời là:

Hãy bắt đầu từ chính sản phẩm.

Sản phẩm là điểm chạm đầu tiên giữa doanh nghiệp và khách hàng.

Khi mỗi sản phẩm đều có một Hồ sơ số, doanh nghiệp sẽ từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu phục vụ quản trị, bán hàng và chăm sóc khách hàng.

Đây là cách tiếp cận thực tế, chi phí hợp lý và mang lại hiệu quả nhanh đối với phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam.

Checkgo – Đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình chuyển đổi số

Checkgo được phát triển với định hướng trở thành nền tảng Hồ sơ số cho sản phẩm, giúp doanh nghiệp:

• Xây dựng Hồ sơ số sản phẩm.
• Quản lý thông tin sản phẩm tập trung.
• Truy xuất nguồn gốc.
• Quản lý chứng nhận và kiểm nghiệm.
• Kết nối khách hàng thông qua QR thông minh.
• Thu thập dữ liệu sau mỗi lần quét.
• Phân tích hành vi người tiêu dùng.

Chúng tôi tin rằng:

QR chỉ là cánh cửa. Dữ liệu phía sau mới là giá trị.

Đó cũng là lý do Checkgo không dừng lại ở việc tạo mã QR, mà hướng đến xây dựng nền tảng quản lý dữ liệu sản phẩm trong suốt vòng đời.

Kết luận

Luật Chuyển đổi số không yêu cầu doanh nghiệp phải thay đổi mọi thứ trong một sớm một chiều. Điều quan trọng hơn là Luật đã xác lập hướng đi của nền kinh tế Việt Nam trong nhiều năm tới: quản trị dựa trên dữ liệu, ứng dụng nền tảng số và nâng cao tính minh bạch.

Đối với doanh nghiệp, đây là thời điểm thích hợp để chuẩn bị thay vì chờ đến khi thị trường hoặc đối tác đặt ra yêu cầu mới.

Nếu phải chọn một điểm khởi đầu, tôi khuyến nghị:

Hãy bắt đầu bằng việc xây dựng Hồ sơ số cho từng sản phẩm.

Đó không chỉ là bước đầu tiên của chuyển đổi số, mà còn là nền tảng để doanh nghiệp tạo dựng niềm tin với khách hàng, khai thác dữ liệu hiệu quả và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Luật Chuyển đổi số có hiệu lực từ khi nào?

Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

2. Doanh nghiệp nhỏ có cần chuyển đổi số không?

Có. Quy mô không quyết định việc có chuyển đổi số hay không. Chuyển đổi số giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản trị, cải thiện trải nghiệm khách hàng và tăng năng lực cạnh tranh.

3. Hồ sơ số sản phẩm là gì?

Hồ sơ số sản phẩm là tập hợp dữ liệu số về một sản phẩm, bao gồm thông tin doanh nghiệp, nguồn gốc, chứng nhận, kiểm nghiệm, tài liệu kỹ thuật và các nội dung liên quan được quản lý tập trung và có thể truy cập thông qua mã QR hoặc định danh số.

4. Checkgo hỗ trợ doanh nghiệp như thế nào?

Checkgo cung cấp nền tảng Hồ sơ số sản phẩm, giúp doanh nghiệp quản lý dữ liệu sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, kết nối khách hàng và từng bước xây dựng nền tảng chuyển đổi số từ chính sản phẩm.